„Z kolei wydaje się, że optymistyczny katastrofizm z okresu I wojny światowej ugruntował się w psychice Polaków, kolejnych pokoleń. Jego ślady znaleźć można w twórczości pisarzy okresu międzywojennego, m.in. Witkacego, Grabińskiego (twórcy noweli i powieści fantastycznych). Ugruntowały go też oczywiście proroctwa i objawienia z tego okresu. Ten optymistyczny katastrofizm, czekanie na moralne oczyszczenie trwa nadal u Polaków, również po II wojnie światowej. Wszak kolejne zakręty historii to z jednej strony katastrofy, ale przecież równocześnie zawsze kolejny krok ku tej wymarzonej lepszej Polsce.
A jeżeliby się pokusić o próbę spojrzenia w dalszą jeszcze przyszłość.
0dziwo, znowu wszelkie zapowiedzi i proroctwa wydają się nam głosić, że owszem katastrofa i to na miarę apokaliptyczna jest bardzo realna, ale równocześnie Polska, Naród, także jego duch, ucierpią w tym kataklizmie stosunkowo najmniej. Czy można jednak w pełni ufać
1wierzyć w takie zapewnienia To pytanie na pewno każdy sobie mniej lub bardziej świadomie zadaje. Niestety, racjonalnie na to pytanie nie da się odpowiedzieć, ale nawet gdyby taka racjonalna odpowiedź się znalazła to czy byłaby ona słuszna Bardzo w to wątpię. To co się bowiem wydarza, dzieje, nasze idee, dążenia, losy nie wydają się być możliwe do zrozumienia tylko w kategoriach racjonalizmu — oczywiście tego racjonalizmu w pojęciu współczesnej fizykobiologicznej nauki.“(14)