- Małkinia Stawało się

„— Małkinia. Stawało się jasne, że dla resztek armii „Łódź" oraz dla armii generałów Kutrzeby i Bortnowskiego szanse wycofania się za Wisłę i Bug maleją z każdym dniem. Analiza ciężkiego położenia ogólnego doprowadzała mnie do wniosku, że dalsze bierne trwanie w ramach planu początkowego wiedzie do pewnej i szybkiej zguby.
Wedle mego zdania, koniecznością nie cierpiącą najmniejszej zwłoki było powzięcie zasadniczej decyzji zgodnie z myślą przewodnią, jaką wyraziłem wobec Naczelnego Wodza w rozmowach w dniach 3, 4 i 6 września, gdy poza obroną Warszawy doradzałem przegrupowanie frontów i przesunięcie ku południowi osi całej operacji. Jeśli istniało wówczas jakieś wyjście z pułapki, polegać ono mogło jedynie na tym, aby oceniwszy trzeźwo siły, które jeszcze można było przez wycofanie uratować od pogromu, starać się przy ich pomocy przedłużyć kampanię do zimy, na froncie radykalnie skróconym, utrzymując w posiadaniu szlaki łączące nas ze światem zewnętrznym, skąd nadejść mogła pomoc w lotnictwie i sprzęcie pancernym.
Temu celowi odpowiadał najlepiej południowowschodni obszar Rzeczypospolitej. Rozmiar obranego obszaru zależał od rozwoju wypadków. Jeśliby kształtowały się one w dalszym ciągu w sposób dla nas niepomyślny, strefa Sambor—Lwów—Brody— —Krzemieniec, niezależnie od kilkakrotnego skrócenia frontu, mogła dać znośne terenowe warunki oporu oraz niezłe oparcie dla skrzydeł dopóty, dopóki Rosja zachowa neutralność, a Węgry nie będą zmuszone siłą do otwarcia swych granic dla przemarszu wojsk niemieckich. W powyższym obszarze istniały możliwości ugrupowania obrony w głąb przez wykorzystanie linii Dniestru z jego dopływami, w różnych kombinacjach terenowych, zależnie od potrzeb i powstających sytuacji. Co więcej, w wypadku, gdyby po najzacieklejszym oporze wojsko nasze zostało w końcu przyparte do granicy i wypchnięte poza nią, trafiało ono na terytorium państwa wówczas sprzymierzonego, zachowując perspektywy rekonstrukcji i kontynuowania walki u boku aliantów.“(1)